در احوالات عبد الله بن مسعود انصارى « 1 » آن بزرگوار از اهل صفهء خاتم انبيا - عليه السلام - است كه در دعواى بدر از قتلا ، ابو جهل ملعون قسمت و سهم او بود . آن بزرگوار در لشكر اسامه سمت سركردگى و صاحب جنسى داشت در مرتبهء او . روز فتح خرم‌آباد به درجهء رفيعهء شهادت رسيد و در بهرام‌آباد كه الآن دهخوارقان است دفنش نمودند . مزار كثير انوارش به اسم « صحابه » در آن خاك پاك مشهور و معروف است . رحمة الله عليه . ذكر احوالات ابو دجانهء انصارى « 2 » آن بزرگوار از اكابر انصار و از كملين اصحاب كبار بود . مدتى مديد در خدمت رسول اكرم و نبى محترم حضور داشت و در اكثر غزوات آن بزرگوار در ركاب همايون خدمات لايقانه مىكرد . اگرچه بعضى او را از تابعين شمرده‌اند لكن خلاف مطلب است و اصح روايت آن است كه آن جناب از صحابهء كبار است . با اسامه به ايران آمده در يكى از قلاع آذربايجان شربت شهادت چشيده در قريهء خلجان « 3 » خاك‌ريزش كردند و دو تن از اصحاب كبار هم در جوار ابو دجانه آسوده‌اند كه يكى به « علمدار » و يكى به سپهسالار « 4 » مشهور است « 5 » . رحمة الله عليه . در احوالات فرقد بن زيد « 6 » [ 8 ] از احوالات آن بزرگوار به غير از اينكه از صحابهء كبار است چيزى ديگر معلوم

--> ( 1 ) . روضة الاطهار ، ص 24 . ( 2 ) . روضة الاطهار ، ص 22 . ( 3 ) . روضة الاطهار ، « خليجان » . ( 4 ) . متن : « سپه‌سار » . ( 5 ) . ابو دجانة الانصارى كه از فضلاى صحابه بوده در جنگ يمامه و به قولى در جنگ صفين به درجهء شهادت نايل شده است . با وجود اين قبرى كه در قريهء خليجان به نام وى اكنون هم زيارتگاه است و همچنين مستوفى در تاريخ گزيده و نزهة القلوب در ماهشان همدان به اسم وى معرفى مىكند بىوجه و ظاهرا هيچيك را جز شهرت ، مستند صريح و صحيح ديگر در دست نيست ( روضات الجنان ، ج 1 ، ص 546 ) . ( 6 ) . روضة الاطهار ، ص 23 .